---
description: >-
  Tổng quan và kiến thức cơ bản tìm hiểu về Blockchain và nghành công nghiệp
  Crypto
---

# Blockchain là gì?

#### **1. Blockchain là gì?**

Blockchain (chuỗi khối), tên ban đầu block chain, là một cơ sở dữ liệu phân cấp lưu trữ thông tin trong các khối thông tin được liên kết với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo thời gian.Mỗi khối thông tin đều chứa thông tin về thời gian khởi tạo và được liên kết tới khối trước đó, kèm một mã thời gian và dữ liệu giao dịch. Blockchain được thiết kế để chống lại sự thay đổi của dữ liệu: Một khi dữ liệu đã được mạng lưới chấp nhận thì sẽ không có cách nào thay đổi được nó.

<pre><code><strong>Tổng quan về lịch sử: 
</strong>Blockchain được đảm bảo nhờ cách thiết kế sử dụng hệ thống tính toán phân cấp với khả năng chịu lỗi  cao. Nhờ thế nên Blockchain có thể đạt được sự đồng thuận phân cấp. Vì vậy Blockchain phù hợp để ghi lại những sự kiện, hồ sơ y tế, xử lý giao dịch, công chứng, danh tính và chứng minh nguồn gốc. Việc này có tiềm năng giúp xóa bỏ các hậu quả lớn khi dữ liệu bị thay đổi trong bối cảnh thương mại toàn cầu.

<strong>Blockchain lần đầu tiên được phát minh và thiết kế bởi  vào năm 2008 và được hiện thực hóa vào năm sau đó như là một phần cốt lõi của , khi công nghệ blockchain đóng vai trò như là một cuốn sổ cái cho tất cả các giao dịch. Qua việc sử dụng mạng lưới ngang hàng và một hệ thống dữ liệu phân cấp, Bitcoin blockchain được quản lý tự động. Việc phát minh ra blockchain cho Bitcoin đã làm cho nó trở thành loại tiền tệ kỹ thuật số đầu tiên giải quyết được vấn đề double spending (chi tiêu gian lận khi 1 lượng tiền được dùng 2 lần). Công nghệ này của Bitcoin đã trở thành nguồn cảm hứng cho một loạt các ứng dụng khác.
</strong></code></pre>

**Hiểu đơn giản Blockchain là:**

Hiểu đơn giản như một cuốn số cái kế toán công cộng. Trong đó, mọi thông tin được lưu trữ và truyền tải một cách minh bạch, toàn vẹn, không thể nào thay đổi hay gian lận được. Đây là một công nghệ mới, giúp cải thiện được rất nhiều những mặt hạn chế của cách lưu trữ và trao đổi thông tin truyền thống. Bởi lý do này, mà blockchain ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực: kinh tế tài chính, giáo dục, nông nghiệp, công nghiệp, lĩnh vực giải trí, y tế hay giáo dục….

Sâu về kỹ thuật hơn, Blockchain là một database phân tán (phi tập trung) mà trong đó các dữ liệu được lưu trữ dưới dạng các blocks. Body của một block mang theo các transactions trên dữ liệu (như state machine). Block được kết nối với nhau theo dạng linked list (danh sách liên kết) dưới dạng mã hóa SHA256. Mã hóa của một block bao gồm cả địa chỉ của block trước và body của chính nó nên khi một block được add vào, nó không thể thay đổi cũng như tái sắp xếp.

Nếu bạn vẫn chưa hiểu thì có thể hình dung blockchain nó giống như cái history mình thường thấy trong Git. Mỗi một commit chính là một block. Ta có thể dễ dàng xem được các commit cũ, cũng như track xem ai đã làm gì trên source code của mình, blockchain cũng giống như vậy thôi.

Điểm khác biệt và cũng là tinh hoa của blockchain đó là nó ko nằm 1 nơi như Git (các git server), mà được phân tán thành nhìu nơi (nhiều node), và tất cả là ngang hàng. Chính vì vậy mỗi một thay đổi trên 1 node phải được sự đồng thuận của cả mạng (tất cả các node).

#### Đặc điểm

Công nghệ **blockchain** tương đồng với cơ sở dữ liệu, chỉ khác ở việc tương tác với cơ sở dữ liệu. Để hiểu blockchain, cần nắm được năm định nghĩa sau: chuỗi khối (blockchain), cơ chế đồng thuận phân tán đồng đẳng (Distributed), tính toán tin cậy (trusted computing), hợp đồng thông minh (smart contracts) và bằng chứng công việc (proof of work). Mô hình tính toán này là nền tảng của việc tạo ra các ứng dụng phân tán.

**Cơ chế đồng thuận phân tán đồng đẳng (hay còn gọi là cơ chế đồng thuận phân quyền) (Distributed)**

Cơ chế này ngược lại với mô hình cổ điển về cơ chế đồng thuận tập trung – nghĩa là khi một cơ sở dữ liệu tập trung được dùng để quản lý việc xác thực giao dịch. Một sơ đồ phân tán đồng đẳng chuyển giao quyền lực và sự tin tưởng cho một mạng lưới phân tán đồng đẳng và cho phép các nút của mạng lưới đó liên tục lưu trữ các giao dịch trên một khối (block) công cộng, tạo nên một chuỗi (chain) độc nhất: chuỗi khối (blockchain). Mỗi khối kế tiếp chứa một "hash" (một dấu tay độc nhất) của mã trước đó; vì thế, mã hóa (thông qua hàm hash) được sử dụng để bảo đảm tính xác thực của nguồn giao dịch và loại bỏ sự cần thiết phải có một trung gian tập trung. Sự kết hợp của mã hóa và công nghệ blockchain lại đảm bảo rằng sẽ không bao giờ một giao dịch được lưu trữ lại hai lần.

**Chuỗi khối (The blockchain) và dịch vụ chuỗi khối**

Một chuỗi khối giống như một nơi để lưu trữ dữ liệu bán công cộng trong một không gian chứa hẹp (khối). Bất cứ ai cũng có thể xác nhận việc bạn nhập thông tin vào vì khối chứa có chữ ký của bạn, nhưng chỉ có bạn (hoặc một chương trình) có thể thay đổi được dữ liệu của khối đó vì chỉ có bạn cầm khóa bí mật cho dữ liệu đó.

Vì thế chuỗi khối hoạt động gần giống như một cơ sở dữ liệu, ngoại trừ một phần của thông tin được lưu trữ - header của nó là công khai.

Dữ liệu lưu trữ có thể là một giá trị hoặc một [số dư](https://vi.wikipedia.org/wiki/S%E1%BB%91_d%C6%B0) tiền mã hóa. Một chuỗi khối hoạt động như một hệ thống lưu chuyển giá trị thay thế mà không một cá nhân hay tổ chức bên thứ ba nào có thể thay đổi được nó (vì quá trình lưu trữ dữ liệu đã được mã hóa). Nó dựa trên quyền công khai và bí mật, nhìn công khai nhưng kiểm soát bí mật.

**Hợp đồng thông minh (smart contracts) và tài sản thông minh**

Hợp đồng thông minh là các khối để xây dựng nên các ứng dụng phi tập trung. Một hợp đồng thông minh tương đương với một chương trình nhỏ mà bạn có thể tin tưởng với một đơn vị giá trị và quản lý giá trị đó. Ý tưởng cơ bản đằng sau hợp đồng thông minh là sự quản lý bằng khế ước đối với một giao dịch giữa hai bên liên quan hay nhiều hơn có thể được xác minh theo thứ tự thông qua chuỗi khối, thay vì thông qua một trung gian cụ thể. Sao phải dựa vào một cá nhân hay tổ chức cụ thể trong khi hai hay nhiều bên tham gia có thể đồng thuận lẫn nhau, và khi họ có thể đưa ra các điều khoản và thực thi sự đồng thuận bằng chương trình và các điều kiện, tiền sẽ được chuyển tự động khi điều kiện được đáp ứng.

**Tính toán tin cậy (trusted computing)**

Khi bạn kết hợp các nền tảng đằng sau mỗi chuỗi khối, cơ chế đồng thuận phi tập trung và hợp đồng thông minh, bạn sẽ nhận ra rằng chúng hỗ trợ cho việc truyền bá các nguồn lực và giao dịch trên một mặt phẳng theo một cách ngang hàng, và trong khi làm điều đó, chúng cho phép các máy tính tin tưởng lẫn nhau ở một mức độ sâu.

Vai trò của chuỗi khối là người xác nhận giao dịch minh bạch, mỗi khối ngang hàng có thể tiếp tục tin tưởng lẫn nhau tuân theo các quy luật tin tưởng tuyệt đối của công nghệ.

**Các cơ chế đồng thuận trong Blockchain**

Cơ chế đồng thuận trong Blockchain có thể hiểu như cách thức mà mọi người quản lý trong hệ thống blockchain có thể đồng ý cho một giao dịch xảy ra trong hệ thống. Dưới đây là các loại cơ chế đồng thuận phổ biến trong blockchain:

**Proof of Work (Bằng chứng Công việc):** Đây là cơ chế đồng thuận phổ biến nhất, được dùng trong Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Dogecoin và hầu hết các loại tiền mã hoá. Đây là cơ chế đồng thuận tiêu tốn khá nhiều điện năng.

**Proof of Stake (Bằng chứng Cổ phần):** Đây là cơ chế đồng thuận phổ biến trong Decred, Peercoin và trong tương lai là Ethereum và nhiều loại tiền mã hoá khác. Cơ chế đồng thuận này phân cấp hơn, tiêu hao ít năng lượng và không dễ gì bị đe doạ.

**Delegated Proof-of-Stake (Uỷ quyền Cổ phần):** Đây là cơ chế đồng thuận phổ biến trong Steemit, EOS, BitShares. Cơ chế đồng thuận này có chi phí giao dịch rẻ; có khả năng mở rộng; hiệu suất năng lượng cao. Tuy nhiên vẫn một phần hơi hướng tập trung vì thuật toán này lựa chọn người đáng tin cậy để uỷ quyền.

**Proof of Authority (Bằng chứng Uỷ nhiệm):** Đây là cơ chế đồng thuận phổ biến thường thấy trong POA.Network, Ethereum Kovan testnet. Cơ chế đồng thuận này có hiệu suất cao, có khả năng mở rộng tốt.

**Proof-of-Weight (Bằng chứng Khối lượng /Càng lớn càng tốt):** Đây là cơ chế đồng thuận phổ biến trong Algorand, Filecoin. Cơ chế đồng thuận này có thể tuỳ chỉnh và khả năng mở rộng tốt. Tuy nhiên quá trình thúc đẩy việc phát triển sẽ là một thử thách lớn.

**Byzantine Fault Tolerance (Đồng thuận chống gian lận /Tướng Byzantine bao vây Blockchain):** Đây là cơ chế đồng thuận phổ biến trong Hyperledger, Stellar, Dispatch, và Ripple. Cơ chế đồng thuận này có năng suất cao; chi phí thấp; có khả năng mở rộng. Tuy nhiên vẫn chưa thể tin tưởng hoàn toàn.

#### **Tóm lại:**

Công nghệ Blockchain là một cơ chế cơ sở dữ liệu tiên tiến cho phép chia sẻ thông tin minh bạch trong một mạng lưới kinh doanh. Cơ sở dữ liệu chuỗi khối lưu trữ dữ liệu trong các khối được liên kết với nhau trong một chuỗi. Dữ liệu có sự nhất quán theo trình tự thời gian vì bạn không thể xóa hoặc sửa đổi chuỗi mà không có sự đồng thuận từ mạng lưới. Do đó, bạn có thể sử dụng công nghệ chuỗi khối để tạo một sổ cái không thể chỉnh sửa hay biến đổi để theo dõi các đơn đặt hàng, khoản thanh toán, tài khoản và những giao dịch khác. Hệ thống có những cơ chế tích hợp để ngăn chặn các mục nhập giao dịch trái phép và tạo ra sự nhất quán trong chế độ xem chung của các giao dịch này.

* Blockchain là cơ sở dữ liệu công cộng được cập nhật và chia sẻ trên nhiều máy tính trong mạng.
* "Khối" đề cập đến dữ liệu và trạng thái được lưu trữ trong các nhóm liên tiếp được gọi là "khối". Nếu bạn gửi Bitcoin cho người khác, dữ liệu giao dịch cần được thêm vào khối để thành công.
* "Chuỗi" đề cập đến thực tế là mỗi khối tham chiếu bằng mật mã đến khối mẹ của nó. Nói cách khác, các khối được xâu chuỗi lại với nhau. Dữ liệu trong một khối không thể thay đổi nếu không thay đổi tất cả các khối tiếp theo, điều này đòi hỏi sự đồng thuận của toàn bộ mạng.
* Mọi máy tính trong mạng phải đồng ý với từng khối mới và toàn bộ chuỗi. Những máy tính này được gọi là "nút". Các nút đảm bảo mọi người tương tác với blockchain đều có cùng một dữ liệu. Để thực hiện thỏa thuận phân tán này, blockchain cần có cơ chế đồng thuận.

#### 2. Tại sao chuỗi khối lại quan trọng?

Các công nghệ cơ sở dữ liệu truyền thống đặt ra nhiều thách thức trong việc ghi lại các giao dịch tài chính. Chẳng hạn như hãy xét trường hợp bán một tài sản. Sau khi đã giao tiền, quyền sở hữu tài sản được chuyển cho người mua. Cả người mua và người bán đều có thể từng người ghi lại các giao dịch tiền tệ, nhưng không nguồn nào là đáng tin cậy. Người bán có thể dễ dàng khẳng định rằng họ chưa nhận được tiền ngay cả khi họ đã nhận được và người mua cũng có thể phản bác rằng họ đã chuyển tiền ngay cả khi họ chưa thanh toán.

Để tránh các vấn đề pháp lý có thể xảy ra, cần phải có một bên thứ ba đáng tin cậy để giám sát và xác thực các giao dịch. Sự hiện diện của cơ quan trung tâm này không chỉ làm giao dịch phức tạp thêm mà còn tạo ra một lỗ hổng. Nếu cơ sở dữ liệu trung tâm bị xâm phạm, cả hai bên đều có thể chịu thiệt hại.

Chuỗi khối giảm thiểu những vấn đề như vậy bằng cách tạo ra một hệ thống chống làm giả, phi tập trung để ghi lại các giao dịch. Trong trường hợp giao dịch tài sản, người mua và người bán đều được chuỗi khối tạo cho một sổ cái riêng. Tất cả các giao dịch phải được cả hai bên chấp thuận và được cập nhật tự động vào sổ cái của cả hai trong thời gian thực. Các giao dịch trước đây có bất cứ sai sót nào cũng sẽ làm toàn bộ sổ cái sai lệch theo. Những đặc tính đó của công nghệ chuỗi khối đã dẫn đến việc công nghệ này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm cả việc tạo ra tiền kỹ thuật số như Bitcoin.

#### 3. Các ngành khác nhau sử dụng chuỗi khối như thế nào?

Chuỗi khối là một công nghệ mới nổi đang được các ngành khác nhau áp dụng theo cách thức sáng tạo. Dưới đây, chúng tôi sẽ mô tả một số trường hợp sử dụng trong các ngành khác nhau:

**Năng lượng**

Các công ty năng lượng sử dụng công nghệ chuỗi khối để tạo ra các nền tảng giao dịch năng lượng ngang hàng và hợp lý hóa việc tiếp cận năng lượng tái tạo. Chẳng hạn, hãy xem xét những trường hợp sử dụng sau:

* Các công ty năng lượng dựa trên chuỗi khối đã tạo ra một nền tảng giao dịch để các cá nhân mua bán điện. Chủ nhà có các tấm pin mặt trời sử dụng nền tảng này để bán năng lượng mặt trời dư thừa của họ cho những người hàng xóm. Quá trình này phần lớn là được tự động hóa: đồng hồ đo thông minh tạo ra các giao dịch và chuỗi khối ghi lại những giao dịch này.
* Với các sáng kiến huy động vốn cộng đồng dựa trên chuỗi khối, người dùng có thể tài trợ và sở hữu các tấm pin mặt trời trong những cộng đồng không có khả năng tiếp cận nguồn năng lượng. Các nhà tài trợ cũng có thể nhận được tiền thuê từ các cộng đồng này sau khi đã xây dựng các tấm pin mặt trời.

**Tài chính**

Các hệ thống tài chính truyền thống, như ngân hàng và sàn giao dịch chứng khoán, sử dụng các dịch vụ chuỗi khối để quản lý các khoản thanh toán trực tuyến, tài khoản và giao dịch thị trường. Ví dụ: [**Singapore Exchange Limited**](https://aws.amazon.com/vi/solutions/case-studies/singapore-exchange-case-study/), một tổng công ty về đầu tư cung cấp các dịch vụ giao dịch tài chính trên khắp châu Á, sử dụng công nghệ chuỗi khối để xây dựng một tài khoản thanh toán liên ngân hàng hiệu quả hơn. Bằng cách áp dụng chuỗi khối, họ đã giải quyết được nhiều thách thức, bao gồm xử lý hàng loạt và đối soát thủ công hàng nghìn giao dịch tài chính.

**Truyền thông và giải trí**

Các công ty trong lĩnh vực truyền thông và giải trí sử dụng hệ thống chuỗi khối để quản lý dữ liệu bản quyền. Xác minh bản quyền là rất quan trọng để các nghệ sĩ nhận được thù lao công bằng. Cần nhiều giao dịch để ghi lại việc bán hoặc chuyển giao nội dung bản quyền. [**Sony Music Entertainment Japan**](https://aws.amazon.com/vi/solutions/case-studies/singapore-exchange-case-study/) sử dụng các dịch vụ chuỗi khối để quản lý quyền kỹ thuật số hiệu quả hơn. Họ đã sử dụng thành công chiến lược chuỗi khối để cải thiện năng suất và giảm chi phí xử lý bản quyền.

**Bán lẻ**

Các công ty bán lẻ sử dụng chuỗi khối để theo dõi sự lưu động của hàng hóa giữa nhà cung cấp và người mua. Ví dụ: công ty bán lẻ Amazon đã nộp bằng sáng chế cho một hệ thống công nghệ sổ cái phân tán sẽ sử dụng công nghệ chuỗi khối để xác minh rằng tất cả hàng hóa được bán trên nền tảng đều đáng tin cậy. Người bán trên Amazon có thể lập bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu của họ bằng cách cho phép những người tham gia như nhà sản xuất, người giao hàng, nhà phân phối, người dùng cuối và người dùng thứ cấp thêm sự kiện vào sổ cái sau khi đăng ký với cơ quan cấp chứng nhận.

#### 4. Công nghệ chuỗi khối có những ưu điểm gì mới?

Công nghệ chuỗi khối có các ưu điểm mới chính như sau:

**Phi tập trung**

Phi tập trung trong chuỗi khối là chỉ việc chuyển quyền kiểm soát và ra quyết định từ một thực thể tập trung (cá nhân, tổ chức hoặc nhóm) sang một mạng lưới phân tán. Các mạng lưới chuỗi khối phi tập trung sử dụng tính minh bạch để giảm nhu cầu phải có sự tin tưởng giữa những người tham gia. Các mạng lưới này cũng ngăn cản những người tham gia sử dụng quyền hạn hoặc quyền kiểm soát lên lẫn nhau theo những cách làm suy yếu chức năng của mạng lưới.

**Bất biến**

Bất biến có nghĩa là một cái gì đó không thể thay đổi hay biến đổi được. Không người tham gia nào có thể làm giả giao dịch sau khi ai đó đã ghi lại giao dịch này vào sổ cái được chia sẻ. Nếu bản ghi giao dịch có lỗi, bạn phải thêm giao dịch mới để bù trừ cho lỗi và cả hai giao dịch đều được hiển thị trong mạng lưới.

**Đồng thuận**

Một hệ thống chuỗi khối thiết lập các quy tắc về sự đồng thuận của người tham gia cho phép ghi lại các giao dịch. Bạn chỉ có thể ghi lại các giao dịch mới khi đa số người tham gia mạng lưới đồng thuận.

#### 5. Các thành phần chính của công nghệ chuỗi khối là gì?

Kiến trúc chuỗi khối có các thành phần chính sau:

**Sổ cái phân tán**

Sổ cái phân tán là cơ sở dữ liệu dùng chung trong mạng lưới chuỗi khối lưu trữ các giao dịch, chẳng hạn như một tệp dùng chung mà mọi người trong nhóm có thể chỉnh sửa. Trong hầu hết các trình chỉnh sửa văn bản dùng chung, bất kỳ ai có quyền chỉnh sửa đều có thể xóa toàn bộ tệp. Tuy nhiên, công nghệ sổ cái phân tán có các quy tắc nghiêm ngặt về người có thể chỉnh sửa và cách chỉnh sửa. Bạn không thể xóa các mục nhập sau khi chúng đã được ghi lại.

[**Hợp đồng thông minh - Smart Contract**](https://pitertrieu.substack.com/p/gioi-thieu-so-bo-ve-hop-ong-thong?r=2br1by\&utm_campaign=post\&utm_medium=web)

Các công ty sử dụng hợp đồng thông minh để tự quản lý các hợp đồng kinh doanh mà không cần bên thứ ba hỗ trợ. Đây là các chương trình được lưu trữ trên hệ thống chuỗi khối tự động chạy khi đáp ứng các điều kiện đã định sẵn. Chúng chạy kiểm tra điều kiện nếu-thì để các giao dịch có thể được hoàn thành một cách đáng tin cậy. Ví dụ: một công ty kho vận có thể thiết lập một hợp đồng thông minh tự động thanh toán khi hàng hóa đến cảng.

**Mật mã hóa khóa công khai**

Mật mã hóa khóa công khai là một tính năng bảo mật để xác định những người tham gia duy nhất trong mạng lưới chuỗi khối. Cơ chế này tạo ra hai bộ mã khóa cho các thành viên trong mạng lưới. Một mã khóa là mã khóa công khai cho mọi người trong mạng lưới dùng chung. Mã khóa còn lại là mã khóa riêng tư duy nhất của mỗi thành viên. Mã khóa riêng tư và công khai hoạt động cùng nhau để mở khóa dữ liệu trong sổ cái.

Ví dụ: John và Jill là hai thành viên trong mạng lưới. John ghi lại một giao dịch được mã hóa bằng mã khóa riêng tư của anh ấy. Jill có thể giải mã giao dịch này bằng mã khóa công khai của cô ấy. Bằng cách này, Jill tin chắc rằng John đã thực hiện giao dịch. Mã khóa công khai của Jill sẽ không hoạt động nếu mã khóa riêng tư của John bị làm giả.

#### 6. Chuỗi khối hoạt động như thế nào?

Trong khi các cơ chế chuỗi khối cơ bản rất phức tạp, chúng tôi sẽ trình bày tổng quan ngắn gọn trong các bước sau. Phần mềm chuỗi khối có thể tự động hóa hầu hết các bước sau:

**Bước 1 – Ghi lại giao dịch**

Một giao dịch chuỗi khối cho thấy sự lưu động của các tài sản vật lý hoặc kỹ thuật số từ bên này đến bên khác trong mạng lưới chuỗi khối. Giao dịch được ghi lại dưới dạng một khối dữ liệu và có thể bao gồm các thông tin chi tiết như sau:

* Giao dịch gồm những ai tham gia?
* Điều gì đã xảy ra trong quá trình giao dịch?
* Giao dịch xảy ra khi nào?
* Giao dịch xảy ra ở đâu?
* Giao dịch xảy ra vì lý do gì?
* Phần tài sản được trao đổi là bao nhiêu?
* Có bao nhiêu điều kiện tiên quyết đã được đáp ứng trong quá trình giao dịch?

**Bước 2 – Đạt được sự đồng thuận**

Hầu hết những người tham gia trên mạng lưới chuỗi khối phân tán phải đồng ý rằng giao dịch được ghi lại là hợp lệ. Tùy thuộc vào loại mạng lưới, các quy tắc thỏa thuận có thể khác nhau nhưng thường được thiết lập khi bắt đầu mạng lưới.

**Bước 3 – Liên kết các khối**

Khi những người tham gia đã đạt được sự đồng thuận, các giao dịch trên chuỗi khối sẽ được viết vào khối, tương đương với trang giấy trong một cuốn sổ cái. Cùng với các giao dịch, một hàm băm mật mã cũng được thêm vào khối mới. Hàm băm đóng vai trò như một chuỗi liên kết các khối với nhau. Nếu nội dung của khối bị cố ý hoặc vô ý sửa đổi, giá trị băm sẽ thay đổi, mang đến một cách thức để phát hiện dữ liệu bị làm giả.

Do đó, các khối và chuỗi được liên kết an toàn và bạn không thể chỉnh sửa chúng. Mỗi khối được thêm lại tăng cường cho quá trình xác minh khối trước đó và do đó tăng cường cho toàn bộ chuỗi khối. Điều này giống như xếp chồng các khối gỗ để tạo thành một tòa tháp. Bạn chỉ có thể xếp khối lên trên, và nếu bạn rút một khối ở giữa tháp thì cả tháp sẽ đổ sụp.

**Bước 4 – Chia sẻ sổ cái**

Hệ thống phân phối bản sao mới nhất của sổ cái trung tâm cho toàn bộ người tham gia.



<figure><img src="https://2325466122-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FgoOCp4Gj54J1JWHcSn9x%2Fuploads%2Fh9MY075hPJMGyQKLhMlF%2Fcong-nghe-so-cai-phan-tan-chia-se-so-cai.png?alt=media&#x26;token=719dd540-9498-4bf1-b7de-0eb8067e1c37" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

#### 7. Có những loại mạng lưới chuỗi khối nào?

Có 4 loại mạng lưới phi tập trung hoặc phân tán chính trong chuỗi khối:

**Mạng lưới chuỗi khối công khai**

Các chuỗi khối công khai không yêu cầu quyền và mọi người đều được phép tham gia. Tất cả các thành viên của chuỗi khối này đều có quyền đọc, chỉnh sửa và xác thực chuỗi khối như nhau. Mọi người chủ yếu sử dụng các chuỗi khối công khai để trao đổi và đào các loại tiền điện tử như Bitcoin, Ethereum và Litecoin.

**Mạng lưới chuỗi khối riêng tư**

Một tổ chức duy nhất sẽ kiểm soát các chuỗi khối riêng tư, còn gọi là các chuỗi khối được quản lý. Cơ quan này xác định ai có thể là thành viên và họ có những quyền gì trong mạng lưới. Các chuỗi khối riêng tư chỉ phi tập trung một phần vì những chuỗi khối này có các hạn chế về quyền truy cập. Ripple, một mạng lưới trao đổi tiền kỹ thuật số dành cho các doanh nghiệp, là một ví dụ về chuỗi khối riêng tư.

**Mạng lưới chuỗi khối hỗn hợp**

Các chuỗi khối hỗn hợp kết hợp các yếu tố từ cả mạng lưới riêng tư và mạng lưới công khai. Các công ty có thể thiết lập những hệ thống riêng tư, dựa trên quyền hạn bên cạnh một hệ thống công khai. Bằng cách này, họ kiểm soát quyền truy cập vào dữ liệu cụ thể được lưu trữ trong chuỗi khối trong khi vẫn công khai những dữ liệu còn lại. Họ sử dụng các hợp đồng thông minh để các thành viên công cộng có thể kiểm tra xem những giao dịch riêng tư đã được hoàn thành hay chưa. Ví dụ: các chuỗi khối hỗn hợp có thể cấp quyền truy cập công khai vào tiền kỹ thuật số trong khi giữ đồng tiền thuộc sở hữu của ngân hàng ở chế độ riêng tư.

**Các mạng lưới chuỗi khối liên hợp**

Một nhóm các tổ chức quản lý các mạng lưới chuỗi khối liên hợp. Các tổ chức được chọn từ trước chia sẻ trách nhiệm duy trì chuỗi khối và quyết định về quyền truy cập dữ liệu. Các ngành trong đó nhiều tổ chức có cùng mục tiêu và hưởng lợi từ trách nhiệm chung thường thích dùng mạng lưới chuỗi khối liên hợp. Ví dụ: Global Shipping Business Network Consortium là một liên hợp chuỗi khối phi lợi nhuận nhằm mục đích số hóa ngành vận tải biển và tăng cường sự hợp tác giữa các đơn vị khai thác ngành hàng hải.

#### 8. Các giao thức chuỗi khối là gì?

Thuật ngữ giao thức chuỗi khối là chỉ các loại nền tảng chuỗi khối khác nhau dành cho phát triển ứng dụng. Mỗi giao thức chuỗi khối điều chỉnh các nguyên tắc chuỗi khối cơ bản để phù hợp với ngành hoặc ứng dụng cụ thể. Dưới đây là một số ví dụ về các giao thức chuỗi khối:

**Hyperledger Fabric**

[**Hyperledger Fabric**](https://aws.amazon.com/vi/blockchain/what-is-hyperledger-fabric/) là một dự án nguồn mở với một bộ công cụ và thư viện. Các doanh nghiệp có thể sử dụng giao thức này để xây dựng các ứng dụng chuỗi khối riêng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Đây là một khung mô-đun đa dụng cung cấp các tính năng quản lý danh tính và kiểm soát truy cập độc nhất. Những tính năng này khiến giao thức phù hợp với nhiều ứng dụng khác nhau, chẳng hạn như theo dõi và truy ngược chuỗi cung ứng, tài chính thương mại, chương trình khách hàng thân thiết và phần thưởng cũng như thanh toán bù trừ các tài sản tài chính.

**Ethereum**

[**Ethereum**](https://www.coingecko.com/vi/ty_gia/ethereum) là một nền tảng chuỗi khối nguồn mở, phi tập trung mà mọi người có thể sử dụng để xây dựng các ứng dụng chuỗi khối công khai. Ethereum Enterprise được thiết kế cho các trường hợp sử dụng trong kinh doanh.

**Corda**

Corda là một dự án chuỗi khối nguồn mở được thiết kế dành cho doanh nghiệp. Với Corda, bạn có thể xây dựng các mạng lưới chuỗi khối có khả năng tương tác, thực hiện hoạt động kinh doanh trong môi trường bảo mật nghiêm ngặt. Các doanh nghiệp có thể sử dụng công nghệ hợp đồng thông minh của Corda để thực hiện hoạt động kinh doanh trực tiếp, mang lại giá trị. Hầu hết người dùng của Corda là các tổ chức tài chính.

**Quorum**

Quorum là một giao thức chuỗi khối nguồn mở phát triển từ Ethereum. Giao thức này được thiết kế đặc biệt để sử dụng trong mạng lưới chuỗi khối riêng tư, nơi chỉ một thành viên duy nhất sở hữu tất cả các nút hoặc trong một mạng lưới chuỗi khối liên hợp, nơi nhiều thành viên sở hữu riêng một phần của mạng lưới.

#### 9. Công nghệ chuỗi khối đã phát triển như thế nào?

Công nghệ chuỗi khối bắt nguồn từ cuối những năm 1970, khi một nhà khoa học máy tính tên là Ralph Merkle được cấp bằng sáng chế cho cây Băm hay cây Merkle. Những cây này là một cấu trúc khoa học máy tính để lưu trữ dữ liệu bằng cách liên kết các khối có sử dụng mật mã. Vào cuối những năm 1990, Stuart Haber và W. Scott Stornetta đã sử dụng cây Merkle để triển khai một hệ thống trong đó dấu thời gian của tài liệu không thể bị làm giả. Đây là trường hợp chuỗi khối xuất hiện đầu tiên trong lịch sử.

Công nghệ này đã tiếp tục phát triển qua 3 thế hệ sau:

**Thế hệ đầu tiên – Bitcoin và các loại tiền ảo khác**

Vào năm 2008, một cá nhân hoặc một nhóm cá nhân ẩn danh chỉ được biết đến với cái tên Satoshi Nakamoto đã dựng lên “bộ khung” cho công nghệ chuỗi khối ở hình thái hiện đại. Ý tưởng của Satoshi về chuỗi khối Bitcoin đã sử dụng khối thông tin 1 MB cho các giao dịch Bitcoin. Nhiều tính năng của hệ thống chuỗi khối Bitcoin vẫn đóng vai trò then chốt trong công nghệ chuỗi khối cho đến ngày nay.

**Thế hệ thứ hai – hợp đồng thông minh**

Một vài năm sau khi những đồng tiền thế hệ đầu tiên xuất hiện, các nhà phát triển bắt đầu xem xét về các ứng dụng chuỗi khối ngoài tiền điện tử. Ví dụ: những người phát minh ra Ethereum đã quyết định sử dụng công nghệ chuỗi khối trong các giao dịch chuyển nhượng tài sản. Đóng góp đáng kể của họ là tính năng hợp đồng thông minh.

**Thế hệ thứ ba – tương lai**

Khi các công ty khám phá và triển khai các ứng dụng mới, công nghệ chuỗi khối vẫn tiếp tục cải tiến và phát triển. Các công ty đang giải quyết những hạn chế về quy mô cũng như điện toán và trong cuộc cách mạng chuỗi khối đang diễn ra này, tồn tại vô vàn cơ hội.

#### 10. Công nghệ chuỗi khối mang lại những lợi ích gì?

Công nghệ chuỗi khối mang lại nhiều lợi ích cho việc quản lý giao dịch tài sản. Dưới đây, chúng tôi liệt kê một vài lợi ích trong số đó:

**Bảo mật nâng cao**

Hệ thống chuỗi khối cung cấp mức độ bảo mật và sự tin cậy cao mà các giao dịch kỹ thuật số hiện đại yêu cầu. Luôn tồn tại nỗi sợ rằng ai đó sẽ thao túng phần mềm cơ sở để tạo ra tiền giả cho bản thân họ. Nhưng chuỗi khối sử dụng 3 nguyên tắc mật mã, phi tập trung và đồng thuận để tạo ra một hệ thống phần mềm cơ sở có độ bảo mật cao, gần như không thể bị làm giả. Không có một điểm lỗi làm chết cả hệ thống và một người dùng sẽ không thể thay đổi các bản ghi giao dịch.

**Cải thiện hiệu quả**

Các giao dịch giữa doanh nghiệp với nhau có thể tốn rất nhiều thời gian và tạo ra tắc nghẽn trong hoạt động, đặc biệt là khi có sự tham gia của các cơ quan tuân thủ và quản lý bên thứ ba. Tính minh bạch và các hợp đồng thông minh trong chuỗi khối làm cho các giao dịch kinh doanh như vậy nhanh hơn và hiệu quả hơn.

**Kiểm tra nhanh hơn**

Doanh nghiệp phải có khả năng tạo, trao đổi, lưu trữ và xây dựng lại các giao dịch điện tử một cách an toàn theo cách thức có thể kiểm tra được. Các bản ghi trong chuỗi khối là bất biến theo thứ tự thời gian, có nghĩa là tất cả các bản ghi luôn được sắp xếp theo thời gian. Tính minh bạch của dữ liệu này giúp cho việc xử lý kiểm tra nhanh hơn hẳn.

#### 11. Sự khác biệt giữa Bitcoin và chuỗi khối là gì?

Bitcoin và chuỗi khối có thể được sử dụng thay thế cho nhau, nhưng chúng là hai khái niệm khác nhau. Vì Bitcoin là một ứng dụng thời đầu của công nghệ chuỗi khối nên mọi người đã vô tình bắt đầu sử dụng Bitcoin để chỉ chuỗi khối, tạo ra sự nhầm lẫn về thuật ngữ này. Nhưng công nghệ chuỗi khối có nhiều ứng dụng ngoài Bitcoin.

Bitcoin là một loại tiền kỹ thuật số hoạt động mà không có bất kỳ sự kiểm soát tập trung nào. Bitcoin ban đầu được tạo ra để thực hiện các giao dịch tài chính trực tuyến nhưng hiện Bitcoin được coi là tài sản kỹ thuật số có thể được chuyển đổi sang bất kỳ loại tiền tệ toàn cầu nào khác, như USD hoặc euro. Một mạng lưới chuỗi khối Bitcoin công khai tạo và quản lý sổ cái trung tâm.

**Mạng lưới Bitcoin**

Một sổ cái công khai ghi lại tất cả các giao dịch Bitcoin và các máy chủ trên khắp thế giới giữ các bản sao của sổ cái này. Các máy chủ này giống như ngân hàng. Mặc dù mỗi ngân hàng chỉ biết về số tiền mà khách hàng của họ trao đổi nhưng các máy chủ Bitcoin biết về mọi giao dịch Bitcoin trên thế giới.

Bất kỳ ai có dư máy tính đều có thể thiết lập một trong những máy chủ này, được gọi là nút. Điều này giống như mở ngân hàng Bitcoin của riêng mình thay vì mở tài khoản ngân hàng.

**Đào Bitcoin**

Trên mạng lưới Bitcoin công khai, các thành viên đào tiền điện tử bằng cách giải các phương trình mật mã để tạo ra khối mới. Hệ thống phát công khai mỗi giao dịch mới lên mạng lưới và chia sẻ từ nút này sang nút khác. Cứ sau khoảng 10 phút, các thợ đào thu thập những giao dịch này vào một khối mới và thêm chúng vĩnh viễn vào chuỗi khối, đóng vai trò như sổ tài khoản cuối cùng của Bitcoin.

Việc đào Bitcoin đòi hỏi nguồn lực điện toán đáng kể và mất nhiều thời gian do sự phức tạp của quy trình phần mềm. Đổi lại, các thợ đào kiếm được một khoản tiền điện tử nhỏ. Các thợ đào đóng vai trò như những người thư ký hiện đại ghi lại các giao dịch và thu phí giao dịch.

Tất cả những người tham gia trên toàn mạng lưới đạt được sự đồng thuận về việc ai sở hữu đồng tiền nào, bằng cách sử dụng công nghệ mật mã hóa chuỗi khối.

#### 12. Những vấn đề khác cần nghiên cứu thêm về Blockchain?

**Sự khác biệt giữa cơ sở dữ liệu và chuỗi khối là gì?**

Chuỗi khối là một loại hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu đặc biệt có nhiều tính năng hơn một cơ sở dữ liệu thông thường. Trong danh sách sau, chúng tôi mô tả một số khác biệt đáng kể giữa cơ sở dữ liệu truyền thống và chuỗi khối:

Chuỗi khối phân quyền kiểm soát mà không làm tổn hại đến sự tin tưởng vào dữ liệu hiện có. Các hệ thống cơ sở dữ liệu khác sẽ không thể làm được điều này.

Các công ty tham gia vào một giao dịch không thể chia sẻ toàn bộ cơ sở dữ liệu của họ. Nhưng trong các mạng lưới chuỗi khối, mỗi công ty đều có bản sao sổ cái và hệ thống tự động duy trì tính nhất quán giữa hai sổ cái.

Mặc dù trong hầu hết các hệ thống cơ sở dữ liệu, bạn có thể chỉnh sửa hoặc xóa dữ liệu, nhưng trong chuỗi khối, bạn chỉ có thể chèn thêm dữ liệu.

**Chuỗi khối có gì khác với đám mây?**

Thuật ngữ đám mây là chỉ các dịch vụ điện toán có thể truy cập trực tuyến. Bạn có thể truy cập Phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS), Sản phẩm dưới dạng dịch vụ (PaaS) và Cơ sở hạ tầng dưới dạng dịch vụ (IaaS) từ đám mây. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quản lý phần cứng và cơ sở hạ tầng của họ cũng như cung cấp cho bạn quyền truy cập vào những tài nguyên điện toán này qua Internet. Họ cung cấp nhiều tài nguyên hơn là chỉ quản lý cơ sở dữ liệu. Nếu bạn muốn tham gia vào một mạng lưới chuỗi khối công khai, bạn sẽ cần cung cấp tài nguyên phần cứng để lưu trữ bản sao sổ cái của mình. Bạn cũng có thể sử dụng máy chủ từ đám mây cho mục đích này. Một số nhà cung cấp đám mây cũng cung cấp Chuỗi khối dưới dạng dịch vụ (BaaS) hoàn chỉnh từ đám mây.

**Chuỗi khối dưới dạng dịch vụ là gì?**

Chuỗi khối dưới dạng dịch vụ (BaaS) là một dịch vụ chuỗi khối được quản lý mà bên thứ ba cung cấp trên đám mây. Bạn có thể phát triển các ứng dụng chuỗi khối và dịch vụ kỹ thuật số trong khi nhà cung cấp dịch vụ đám mây cung cấp cơ sở hạ tầng và các công cụ xây dựng chuỗi khối. Tất cả những gì bạn phải làm là tùy chỉnh công nghệ chuỗi khối hiện có, giúp việc áp dụng chuỗi khối nhanh hơn và hiệu quả hơn.

